YouTube Facebook
Polożyczka oficjalny blog

Jak powstały banki?

Wrzesień 15, 2017
Ciekawostki

Spis treści:

Banki nie powstały z chęci gromadzenia zysków. Pierwsze tego typu instytucje rozwiązywały problemy, którymi trapieni byli kupcy zamieszkujący Półwysep Apeniński, składający się z wielu państewek.

Słoneczna Italia miejscem narodzin banków

W dwunastym wieku mapa Europy znacznie różniła się od obecnej. Na próżno było na niej szukać Włoch. Zamiast nich Półwysep Apeniński składał się z wielu niewielkich państewek. Każde z nich prowadziło własną politykę, posiadało odrębną administrację, armię, a także biło własną monetę. Ostatni z tych aspektów był mocno uciążliwy dla kupców, którzy chcąc handlować w sąsiednim – lub jakimkolwiek innym – włoskim regionie musiał wymienić rodzimą walutę, na tę obowiązującą w miejscu docelowym. Tym samym kupiec, podróżujący np. z Lombardii do Wenecji, zabierał ze sobą pieniądze, co było bardzo uciążliwe.

Zamiast gmachu – ławka

Nie powinno zatem dziwić, że z czasem zaczęto szukać rozwiązania tej niedogodności. Część rodzin kupieckich postanowiła zamienić handel towarami na handel walutą. Osoba udająca się poza granicę swoje kraju spotykała się z takim pierwowzorem bankiera i składała u niego pieniądze. Zamiast niej otrzymywała dokument uprawniający do odbioru gotówki w regionie, do którego się udawała. Dzięki temu kupiec nie musiał zabierać ze sobą tego kruszcu. Zanim bankierzy zaczęli generować na takich wymianach olbrzymie zyski i nie posiadali jeszcze olbrzymich gmachów, transakcje te zawierane były na ławkach, od których z języka włoskiego swoją nazwę wzięły banki – banco oznacza dosłownie ławkę. Wspomniany dokument upoważniający do pobrania gotówki w innym kraju nazwano z czasem wekslem, który po niemiecku oznacza „zmianę” – w tym wypadku zmianę jednej waluty na drugą.

Początek bankowości

Pierwsze instytucje finansowe tego typu były spółkami rodzinnymi, rozwijającymi się przede wszystkim we Florencji w XIII i XIV wieku. Z kolei jeśli chodzi o banki w formie spółek akcyjnych, to pierwsze z nich również powstały we Włoszech. W 1407 roku założono taką instytucję w Genui, w 1587 w Wenecji, a w 1593 w Mediolanie. Otrzymywane od klientów depozyty lokowano na początku w produkcję sukna oraz handel. Co ciekawe, wpływ na rozwój banków miało również papiestwo. W XV wieku franciszkański zakonnik Benedykt ze Sieny odróżnił „lichwę rzeczywistą” od pozornej i rozpoczął zakładanie „banków pobożnych”, które udzielały oprocentowanych pożyczek pod zastaw. Nie spotkało się to z aprobatą innego zakonu – dominikanów. Spór zakończył papież, który uznał praktyki franciszkanów za zgodne z Prawem Boskim.

A jak to wyglądało w Europie?

Z czasem banki zaczęły powstawać również w innych regionach Starego Kontynentu. Ich rozwój niósł jednak za sobą również zagrożenia, np. nadużycia spowodowane z wypuszczaniem fałszywych monet. Tym samym banki musiały zacząć mieć gwarancje od miasta, które potwierdzałoby autentyczność pieniędzy danej instytucji. Pierwszą, która takową otrzymała była instytucja w Amsterdamie założona w 1609 roku. Właśnie wtedy powstało powiedzenie „pewne jak w banku”. Z czasem na masową skalę zaczęły one przechowywać cudze pieniądze, co oczywiście wymagało zaufania klientów, składających depozyty.

Zanim banki zaczęły budować swoje wystawne gmachy za pieniądze swoich klientów, spełniały całkiem inną rolę. Dziś mało kto zdaje sobie sprawę z tego jaki był początek tych instytucji.