YouTube Facebook
Polożyczka oficjalny blog

Co pełniło funkcję pieniądza zanim ten został wymyślony?

Październik 4, 2017
Ciekawostki

Spis treści:

Ludzie zaczęli wymieniać się towarami tysiące lat temu. Gdy tylko w plemionach pierwotnych nastąpiło wyodrębnienie na grupy pasterzy i rolników rozpoczął się handel między społeczeństwami. Wraz z rozwojem cywilizacji zmieniał się również sposób zawierania transakcji. Jaka jest zatem geneza pieniądza?

Geneza wymiany handlowej

Na początku swojej wędrówki po tym świecie, gatunek ludzki tworzył plemiona, które samodzielnie wytwarzały niezbędny do przetrwania asortyment. Potrzeby pierwszych ludzkich społeczności były niewielkie. Prymitywna broń miała pozwolić im upolować zwierzynę, której mięso był źródłem pokarmu, a skóra ciepła. Jednocześnie nie przywiązywano dużej wagi do miejsca – wędrowano tam, gdzie było jedzenie. Wraz z ewolucją wśród plemion nastąpił podział na plemiona rolnicze i pasterskie. Taki podział pracy sprawił, że zaczęto gromadzić nadwyżki produktów. Z drugiej jednak strony brakowało innych. To z kolei doprowadziło do tego, iż ludzie zaczęli wymieniać się ze sobą towarami. Z czasem zakres takich transakcji zaczął być coraz szerszy. Pojawiało się z wyodrębnianiem się nowych specjalizacji, pojawiały się nowe towary używane w ramach barteru. Handel pojawił się zatem na wiele lat przed wynalezieniem pieniądza.

Barter to za mało

Rozwój ludzkości sprawił, że w pewnym momencie barter stał się nieefektywny. Konieczne stało się pojawienie przedmiotu, który sam w sobie byłby pewną wartością, przez co umożliwiłby zawieranie transakcji w prosty sposób. Nie zawsze bowiem potrzeby jednych ludzi mogły być zaspokojone przez towar posiadany przez kontrahenta. Niektóre towary, takie jak haczyki, metale czy zboże,  cieszyły się większym zainteresowaniem. To właśnie one, ze względu na niewielki rozmiar oraz łatwość w transporcie, uznawane są za pierwsze pieniądze towarowe. W wielu kulturach to właśnie konkretny przedmiot pełnił rolę dzisiejszego pieniądza. W tym miejscu warto również wspomnieć o płacidłach, czyli rzeczach utożsamianych z konkretną wartością. Oczywiście to jaki był to przedmiot, zależało od regionu – w Europie Środkowej były to toporki, na Borneo agaty, a w Chinach muszle.

Pieniądze nie śmierdzą

Ciekawy system walutowy, oparty o zboże powstał w dorzeczu Tygrysu i Eufratu około trzy tysiące lat p.n.e. Zachowane z tego okresu klinowe tabliczki informują, że każdy zawód otrzymywał pensje wypłacaną w jęczmieniu. Było to rozwiązanie bardzo praktyczne. Jęczmień jawił się jako zboże łatwo dostępne, który służył do wyrabiania podstawowych produktów, takich jak chleb czy piwo. Na tym jednak nie koniec zalet takiego rozwiązania– bardzo łatwo było określić wartość produktu wyrażonego w ziarnach zboża – to właśnie od niego bierze swoją nazwę izraelska waluta szekiel (szekhlem, czyli zboże, tak nazywali je Babilończycy i Asyryjczycy). Co więcej geneza przysłowia „pieniądze nie śmierdzą” również sięga czasów zamierzchłych. Powiedzenia tego używał rzymski cesarz Wespazjan, który mówiąc „pecunia non olet” nie miał na myśli banknotów, a bydło. To właśnie te zwierzęta były niegdyś miernikiem wartości. Przez wieki ludzie wyśmienicie radzili sobie bez znanego nam pieniądza. Rozwój społeczeństw sprawił jednak, że jego wynalezienie stało się tylko kwestią czasu. Przełomowym momentem okazało się upowszechnienie przez Fenicjan monet. Zanim do tego jednak doszło, człowiek używał ich pierwowzoru, czyli kawałków metali, na których wybijano proste wzory.

Inne z tej kategorii